Varicella Zoster, niet zo aardig voor haar gastheer!
De behandeling van een acute aanval van Herpes Zoster met behulp van de Traditionele Chinese Geneeskunde.

Oorzaak van gordelroos.

Gordelroos wordt veroorzaakt door het Herpes Zoster virus. Het is morfologisch identiek aan het Varicella Zoster virus, dat bij kinderen waterpokken veroorzaakt. Varicella betekent in het Latijn: kleine pokken, Zoster in het Grieks: gordel. De incubatietijd is ongeveer twee a drie weken. Na een infectie met het Varicella Zoster virus in de kindertijd wordt het virus opgeslagen in het zenuwstelsel en blijft daar latent aanwezig. Het virus kan, meestal pas na jaren, weer actief worden en dan als Herpes Zoster gordelroos veroorzaken. Gordelroos komt meestal eenmalig voor, maar het kan vaker voorkomen. Voor iemand die nog geen waterpokken heeft gehad en daarom nog geen humorale en cellulaire antistoffen heeft gevormd, kunnen de blaasjes de eerste weken besmettelijk zijn. En dan bij besmetting geen gordelroos, maar waterpokken veroorzaken.

Verschijnselen.
Waterpokken.
Het Varicella Zoster virus uit zich zowel bij kinderen als volwassenen met een huiduitslag van vesiculae ter grootte van een muggenbeet op een erythemateus bed. Deze vesiculae jeuken hevig en bevinden zich de eerste dagen meestal op het bovenlichaam. Na een aantal dagen kunnen deze plekjes zich uitbreiden over het hele lichaam. Daarnaast zijn kunnen er ook andere verschijnselen optreden zoals koorts, een gevoel van algemene malaise, hoofdpijn, gebrek aan eetlust.

Gordelroos.
Gordelroos is een aandoening van een ganglion spinalis bij de achterhoorn van het ruggenmerg. De aandoening betreft slechts een of twee dermatomen en is meestal unilateraal gelokaliseerd. De ziekte uit zich in een schietende, vaak brandende pijn en jeuk, of een doof gevoel in of onder de huid. Na drie tot vier dagen ontstaat in het zelfde dermatoom erytheem met een eruptie van vesiculae, die snel pustuleus worden. De ziekte komt het meest voor in het verzorgingsgebied van de sensibele zenuwen. Vooral in het thoracale of lumbale gebied, maar ook in het cervicale traject. Ook kunnen de Nervus Trigeminus of Nervus Facialis aangedaan zijn. De huiduitslag wordt in 3 tot 5 dagen intensiever en breidt zich uit. Naast de huiduitslag ervaart men onder andere een algemeen gevoel van malaise, koorts, opgezette lymfeklieren, hoofdpijn, buikpijn. Na ongeveer twee of drie weken verdrogen de vesiculae en vormen korstjes, om daarna te verdwijnen of kleine littekens achter te laten. Bij ouderen duurt het meestal langer; drie tot vier weken. Bij mensen met een ernstig verstoord immuunsysteem kan gordelroos ook gegeneraliseerd voorkomen, maar dat valt buiten het kader van dit artikel.

Actief virus.
Wanneer het Herpes Zoster virus actief wordt is niet voorspelbaar. Een ding is zeker. Het virus komt uit zijn latente aanwezigheid op de voorgrond wanneer het immuunsysteem van zijn gastheer niet in optimale conditie is. Dat kan veroorzaakt worden door bijvoorbeeld een hogere leeftijd. Gordelroos komt immers het meest voor bij ouderen boven de zestig jaar.

Bij ziektes waarbij het immuunsysteem beschadigd is of onderdrukt wordt, zoals bij leukemie of bij chemotherapie kan het virus gemakkelijk aan de oppervlakte komen. Ook kan stress een factor zijn die invloed heeft op het immuunsysteem. Zo kan iemand die oververmoeid is een prima doelwit zijn.

Complicaties.
Complicaties van een Herpes Zoster infectie kunnen zeer ernstig zijn. Zij kunnen de kwaliteit van het leven langdurig en in grote mate verminderen.

1. Bacteriële infectie van de huidlaesies, met littekenvorming als gevolg.

2. Postherpetische neuralgie. Dit is een restverschijnsel dat kan blijven,

lang nadat de infectie zelf is overgegaan. Wetenschappers denken dat het

virus de sensorische ganglia en de bijbehorende zenuwen heeft  beschadigd.

3. Bij Zoster Ophtalmicus kan een ontsteking van de cornea leiden tot tijdelijke of permanente slechtziendheid of zelfs tot blindheid van het betreffende oog.

4. Wanneer de gehoorzenuw is geïnfecteerd, kan een al dan niet tijdelijke gehoorstoornis ontstaan
5. Infectie van de Nervus Facialis kan een tijdelijke verlamming veroorzaken.
6. In zeldzame gevallen kan encefalitis ontstaan.

Traditionele Chinese Geneeskunde.

In de Nei Jing Su Wen staat vermeld: “Wanneer een Wen Bing niet wordt behandeld in de winter, dan komt deze er in de lente uit”. Dat wil zeggen: besmetting, incubatie, latent broeien en dan uitbreken. Het gaat hier niet om een invasie van een koude ziekte die in een later stadium transformeert tot warmte. Het gaat hier om een Wen Bing, een warme ziekte. De warmte penetreert hier direct. De oorzaak is dus van nature heet. Wanneer de ziekte zich in eerste instantie manifesteert als waterpokken is het een wind- hitte syndroom. De externe pathogeen of Perverse Energie (PE) wind- hitte zal bij voorkeur binnendringen via de Longmeridiaan. Pas wanneer het virus wordt opgeslagen in het zenuwstelsel, spreekt men van een Fu Wen Xiè Qi, of een Verborgen Warmte Evil Qi, een verborgen PE wind- hitte Je ziet na de waterpokken geen tekens meer, het virus breekt pas later weer uit. Om de diagnose te stellen gebruikt men in geval van PE wind- hitte de zogenoemde vier radicalen. Dit zijn de vier meridiaan- niveaus waar de PE wind- hitte kan binnenvallen. Wind dringt het lichaam binnen en voert de hitte mee. De vier radicalen zijn: het Wei, Qi, Ying, en Xue- niveau.

Bij een Shang Han, een koude ziekte, komt de wind- koude altijd op het niveau van de huid binnen. Pas later kan de wind- koude verder in diepere niveaus dringen, volgens de zogenoemde zes divisies. Bij een Wen Bing, warme ziekte, kan de wind- hitte direct op elk willekeurig niveau binnendringen. Het Ebola- virus penetreert bijvoorbeeld direct op het Xue- niveau. Daarnaast kan de wind- hitte vanuit een bepaald niveau verder in een dieper niveau dringen of wat natuurlijk gunstiger is, zich naar een oppervlakkiger niveau verplaatsen.

Wen Bing kunnen verdeeld worden in twee categorieën. De nieuwe infecties, bijvoorbeeld Feng Wen of wind- hitte en de Fu Wen Xiè Qi, de zogenaamde verborgen PE wind- hitte. Een nieuwe infectie geeft een snelle reactie met symptomen aan de oppervlakte. Bijvoorbeeld koorts met rillingen. Een Fu Wen Xiè Qi geeft niet direct ziekteverschijnselen, maar pas na een latente periode. Deze begint niet direct met een reactie aan de oppervlakte, maar met een interne verstoring. In het geval van gordelroos: een algemeen gevoel van malaise, hoofdpijn, buikpijn, weinig eetlust. Pas na een paar dagen ontwikkelt de ziekte zich tot een ernstige conditie. Deze kan zich dan uiten aan de oppervlakte. Afhankelijk van de pathogeen, afhankelijk van het virus. Met bijvoorbeeld koorts, huiduitslag.

In het geval van waterpokken vindt de aanval plaats via de neus of mond. Dus direct in de Long Tai Yin meridiaan, op Wei- niveau. Hierdoor wordt de spreidende functie van de Long geschaad en de huid onvoldoende gevoed. Er ontstaat een huiduitslag. De heftige jeuk is hier meer een uiting van wind dan van hitte. De vesiculae worden al snel pustuleus, door de toxische hitte van het virus en de damp die ontstaat door de disharmonie tussen de Long- Qi en de Wei- Qi. Soms ontstaat er bij waterpokken een keelontsteking. Duidelijk ook een verschijnsel van wind- hitte in de Long Tai Yin meridiaan, nog steeds op Wei- niveau.

Wanneer de ziekte zich later als gordelroos uit, gaat deze zoals gezegd gepaard met heftige pijn, vaak meer pijn dan jeuk. Nu staat de hitte meer op de voorgrond. Toxische hitte. Het gaat dan niet meer om een aanval van PE wind- hitte, maar meer om interne toxische hitte die plotseling aan de oppervlakte, op het Wei- niveau ventileert. De symptomen uiten zich in de Luo- vaten, in het dermatoom gekoppeld aan de betrokken meridiaan, dicht in de buurt van het schijnbaar willekeurige ganglion spinalis, waar de PE zich al die jaren heeft teruggetrokken. Ook al heeft het virus zich op een zeer diep niveau teruggetrokken, de ziekte uit zich ook nu op het Wei- niveau. Maar dan gekoppeld aan de meridiaan die bij het betreffende gebied hoort.

Te verwachten pols- en tongbeeld.

Bij een Wen Bing op Wei- niveau zal de tong in het beginstadium normaal van kleur zijn. Naarmate de verschijnselen toenemen, kan de tong licht rood tot rood verkleuren, voornamelijk aan de punt. Wellicht met een wit of lichtgeel tongbeslag.
De pols zal versneld of snel zijn, oppervlakkig, en op de Long positie mogelijk floating.

Diagnose.

Aangezien er zowel met acupunctuur als met Chinese kruidenformules of beide behandeld kan worden, is het van belang de manier van diagnose stellen aan te passen. Voor wat betreft de acupunctuur eerst differentiatie volgens de lokalisatie, het uiterlijke aspect van de huiduitslag en de symptomen. Vervolgens de bespreking voor wat betreft de kruiden omdat dit een andere benadering vraagt.

Drie Warmer differentiatie.
Het vaststellen van de lokalisatie van de huidlaesies is van belang om de betrokken meridianen te onderscheiden.

Bovenste Warmer: hoofd, hals, gezicht. Over het algemeen betrokken meridiaan of meridianen: Galblaas- , 3 Warmer- , Maag- , Dikke Darm- meridiaan.
Middelste Warmer: intercostaal regio en flanken. Over het algemeen betrokken meridiaan of meridianen: Galblaas- , Lever- , Maag- , Milt- meridiaan.
Onderste Warmer: onderbuik, heup, bovenbeen, onderbeen, voet. Over het algemeen betrokken meridiaan of meridianen: Dai Mai, Galblaas- meridiaan, Lever- meridiaan.

Het is duidelijk dat, waar de gordelroos zich ook manifesteert, de Lever- en of Galblaasmeridiaan meestal wel een rol spelen.

Aspect huiduitslag.
Het is belangrijk de huid te inspecteren om te zien welk aspect van de uitslag dominant is. Is er sprake van erytheem in het vroege stadium dan is er sprake van hitte. Zijn de vesiculae gevuld met vocht dan is er damp. Gevuld met pus, dan is er sprake van damp/hitte.

Symptomen.
Is er jeuk, dan is er wind. Is er sprake van veel pijn dan is er hitte.  

Behandeling met acupunctuur.

1. Lokaal

2. Behandeling van de betrokken meridianen

3. Behandeling van het syndroom

4. Behandeling van de Long- Qi

5. Kalmeren van de Shen

1. Lokale behandeling.
Rondom de aangedane huid worden acupunctuurnaaldjes geplaatst. Het gaat hier om een zeer oppervlakkige naaldtechniek. De naaldjes worden in een hoek van 10 tot 15 graden, maximaal twee millimeter diep gezet. Altijd tegen de richting van de uitbreiding in. Het meest eenvoudig is om naaldjes met een inbrenghulsje te gebruiken. Eenvoudig er in tikken en als het ware laten hangen.

2.Behandeling van de betrokken meridianen.
Bovenste Warmer
Did 4 He Gu, elimineert wind- hitte, is oppervlakte klarend. Is anti- spasmodisch en werkt dus pijnstillend. Het heeft een directe actie op het gezicht en hoofd.
Gbl 20 Feng Chi, elimineert wind, vermindert pijn, verzorgt de ogen en het hoofd. Opent de zintuigen.
3W 5 Wai Guan, elimineert wind- hitte. 3W 5 ontlast het lichaamsoppervlak. Vooral bekend voor klachten rond het oor. Vermindert pijn, verzorgt de ogen en het hoofd.
Gbl 20 Feng Chi en 3 W 5 zijn goede punten om te combineren.
Gbl 21 Jian Jing, ontmoetingspunt tussen 3Warmer- en Galblaas- meridiaan. Heeft een dalende energie.

Middelste Warmer
Hwato Jia Ji punten, in het gebied van het aangedane dermatoom.
3W 5 Wai Guan, elimineert wind- hitte, ontlast het lichaamsoppervlak.
3W 6 Zhi Gou, elimineert wind- hitte, elimineert hitte in het Xue, vooral gericht op de flanken.
Gbl 31 Feng Shi., elimineert wind, vermindert de jeuk, vermindert pijn.
Goede combinatie zijn 3W6 en Gbl 31.
Gbl 41 Zu Lin Qi, openingspunt van de Dai- Mai, verzorgt het lateraal- costale gebied. Lost damp- hitte in de meridiaan op. Verzorgt de ogen, de borsten, het hoofd en ook grote gedeelten in de Onderste Warmer.

Onderste Warmer
Gbl 41 Zu Lin Qi, lost damp- hitte in de meridiaan op. Vooral gericht op het genitaalgebied, de heup en knieën. Openingspunt van de Dai Mai.
Le 5 Li Gou, elimineert damp- hitte in de Onderste Warmer, vooral in het genitaalgebied.

3. Behandeling van het syndroom.
Herpes Zoster is een uiting van een vroegere aanval van PE wind, hitte en damp. Waarvan er een of twee dominant zijn. Bij een dominantie van PE wind is er sprake van veel jeuk, de laesies doen zich meer voor in het bovenlichaam. Bij een dominantie van PE damp, zal zich meer vloeistof in de blaasjes voordoen en komen de laesies bij voorkeur voor op het onderlichaam. Is PE hitte dominant dan is er meer sprake van pijn dan van jeuk en de huiduitslag is roder en warmer.
Wanneer damp en hitte samen voorkomen zal er pijn en roodheid zijn.

3W5 Wai Guan, elimineert wind- hitte, is oppervlakte klarend. Speciaal punt voor Wen Bing. Vooral voor klachten rond het oor en het oog.
Gbl 31 Feng Shi, elimineert wind- hitte met huiduitslagen, zoals bij herpes zoster, vooral wanneer de huiduitslag zich bij de flanken bevindt. Speciaal samen met 3 W 6 Zhi Gou.
Did 11 Qu Chi, waterpunt van de Dikke Darmmeridiaan. Daardoor zeer koelend. Zowel te gebruiken bij interne hitte als PE wind- hitte. Koelt het Xue en daarom veel gebruikt bij huiduitslagen. Meer algemeen dan Did 4.
Mi 10 Xue Hai, koelt het Xue en wordt veel gebruikt bij huiduitslagen op basis van bloed- hitte.

4. Stimuleer het herstel van de dalende en spreidende functie van de Long- Qi.
Lo 7, Lie Que, herstelt de dalende en spreidende functie van de Long- Qi. Verwijdert wind- hitte.
Ni-6, Zhao Hai, tonifieert de Nier en kan daardoor de dalende Long- Qi beter vasthouden .

5. Kalmeer de Shen.

HC 6 Nei Guan, kalmeert de Shen.
HC 7 Da Ling, kalmeert de Shen, vooral bij excessen.
He 7, Shen Men, kalmeert de Shen, vooral bij Hart- Xue leegte.

Ooracupunctuur.
Een verblijfsnaaldje op Shen Men, kalmeert de Shen.
Een verblijfsnaaldje op het Valiumpunt, kalmeert de Shen.

Chinese kruidentherapie.
Hier volgen aantal klassieke en moderne Chinese kruidenformules die door verschillende auteurs worden voorgesteld om te gebruiken bij een eruptie van Herpes Zoster. De hoeveelheden van de kruiden zijn niet vermeld omdat deze in verschillende boeken zeer uiteenlopend kunnen zijn. Het is ook niet de bedoeling dat de lezer van dit artikel klakkeloos doet wat hier wordt voorgesteld, maar zich goed oriënteert en zelf een kruidenformule samenstelt, gericht op de individuele cliënt. Het zou mooi zijn om het Herpes Zostervirus vanuit de diepe laag waar het zich in de latente periode verstopt, te kunnen verwijderen. Dat is echter niet het doel van mijn behandelingen. Mijn doel is, om wanneer een eruptie ontstaat, deze zo snel mogelijk aan te pakken. Zodat de cliënt zo snel mogelijk geen pijn meer heeft en niet meer ziek is. En daardoor geen langdurige malaise ontstaat. Ik hoop daardoor ook het risico op post-herpetische pijnen en andere complicaties te kunnen voorkomen. Het behandelplan is dus vergelijkbaar met de acupunctuurbehandeling, als volgt: elimineer wind- hitte en damp uit het Wei- niveau, herstel de dalende en spreidende energie van de Long, kalmeer de Shen. De huiduitslag kan daarnaast ook uitwendig behandeld worden.

1. Een formule uit Bensky voor het elimineren van wind- hitte uit het Wei- niveau is de volgende:

Sheng Ma Ge Geng Tang, Cimicifuga and Kudzu Decoction. 1)

Deze formule bestaat uit de volgende kruiden:
Rhizoma Cimicifugae, Shen Ma
Radix Pueraria, Ge Gen
Honey- fried Radix Glycyrrhizae Uralensis, Zhi Gan Cao
Radix Peoniae Rubrae, Chi Shao

Deze formule is geschikt voor huiduitslagen zoals mazelen of roodvonk, maar door Radix Arnebia seu Lithospermia, Zi Cao toe te voegen ontstaat een formule die voor gordelroos geschikt is. Arnebia koelt het Xue en heeft een sterke anti- toxine werking.
Radix Cimicifuga elimineert wind- hitte uit Yang Ming en stimuleert het uitbreken van de huiduitslag. Radix Pueraria werkt oppervlakte klarend door de poriën te openen. Zodat de uitslag geventileerd kan worden. Radix Glycyrrhizae werkt anti- toxisch en beschermt de Yin en Qi samen met Radix Peoniae.
Radix Peoniae Rubrae koelt het Xue.

2. In de eerste fase, dus in het begin van de huiduitslag kan volgens Bensky ook de Long Dan Xiè Gan Tang, Gentiana Logdancao Decoction to Drain the Liver ingezet worden.2) Deze formule is opgebouwd met behulp van de volgende kruiden:
Radix Gentiana Longdancao, Long Dan Cao
Radix Scutellaria, Huang Qin
Fructus Gardenia, Zhi Zi
Caulis Mutong, Mu Tong
Semen Plantaginis, Che Qian Zi
Rhizoma Alismatis Orientalis, Ze Xie
Radix Bupleuri, Chai Hu
Radix Rehmnannia Glutinosae, Sheng Di Huang
Radix Angelica Sinensis, Dang Gui
Radix Glycyrrhizae, Gan Cao

Deze formule is ontworpen voor hitte in de Lever en Galblaasmeridiaan. Hierin is Gentiana de keizer. Gentiana draineert hitte uit Lever- en Galblaasmeridiaan en elimineert damp- hitte uit de Onderste Warmer. Daarbij geholpen door de twee ministers Scutellaria en Gardenia. Bupleurum, de derde minister elimineert hitte ontstaan door stagnatie van de Lever- Qi. Assistenten zijn Rhizoma Alismatis Orientalis, Caulis Mutong en Semen Plantaginis. Zij draineren hitte uit de Bovenste Warmer en damp- hitte uit de Onderste Warmer. Radix Rehmannia en Radix Angelica Sininsis zijn toegevoegd om het Yin En Xue te beschermen.
Long Dan Xiè Gan Tang kan worden gebruikt bij erupties in zowel de Bovenste, Middelste als Onderste Warmer. Dit vanwege het grote gebied dat de Lever- en galblaasmeridiaan bestrijken. Deze formule bevat echter geen anti- virale en/ of anti- toxische kruiden.

3. Bij Herpes Zoster erupties rond het middel, dus in het gebied van de Dai-Mai, kan volgens Bensky, de volgende formule gebruikt worden: Chu Shi Wei Ling Tang 3), Eliminate Dampness Decoction by Combining Calm the Stomach and Five- Ingredient Powder with Poria.

Deze formule is opgebouwd uit de volgende kruiden:
Rhizoma Atractylodes, Cang Zhu
Cortex Magnolia Officinalis, Hou Po
Pericarpium Citri Reticulata, Chen PI
Sclerotium Polypori Umbellati, Zhu Ling
Rhizoma Alismatis Orientalis, Ze Xie
Sclerotium Poriae Cocos Rbubrae, Chi Fu Ling
Dry fried Rhizoma Atractylodes, ChaoBai Zhu
Talcum, Hua Shi
Radix Ledebouriella Divaricatae, Fang Feng
Fructus Gardeniae Jasminoidis, Zhi Zi
Caulis Mutong, Mu Tong
Cortex Cinnamoni Cassiae, Rou Gui
Radiz Glycyrrhizae Uralensis, Gan Cao
Medula Junci Effusi, Deng Xin Cao

Deze formule klaart hitte en damp in de Middelste Warmer, waarbij het vocht wordt gereguleerd door Rhizoma Atractylodes, Cortex Magnolia, Pericarpium Citri Reticulata, Rhizoma Alisma Orientalis, Sclerotium Polyporis Umbellati, Sclerotium Poria Cocos Rubrae, Dry- fried Rhizoma Atractylodes Macrocephela en Medulla Juncus Effusi. De hitte wordt geëlimineerd door Talcum, damp- hitte door Fructus Gardenia en Caulis Mutong. Cortex Cinnamoni verwarmt de Milt- Yang en bevordert de circulatie van Qi en Xue.
Deze formule bevat eveneens geen anti- virale of anti- toxische kruiden.

4. In een Buidel met Parels zijn de schrijvers Subhuti Dharmananda en Aldo Melleth van mening dat ziektebeelden in de loop der eeuwen zijn veranderd en dus ook de kruidenformules een aanpassing vereisen. Sommige klassieke formules zijn aangepast, andere zijn met elkaar gecombineerd.

Voor de behandeling van Herpes Zoster stellen zij het gebruik van Red Peony Tablets 4) voor.

Deze formule is opgebouwd uit de volgende kruiden:
Herba Taraxaci Mongolici, Pu Gong Ying
Flos Lonicerae Japonica, Jin Yin Hua
Fructus Forsythiae Suspensae, Lian Qiao
Radix Isatidis seu Baphicanthi, Ban Lan Gen
Radix Peoniae Rubra, Chi Shao
Rhizoma Corydalis Yanhusuo,Yan Hu Suo
Semen Persica, Tao Ren
Flos Carthami Tinctorii, Hong Hua

Deze formule is een combinatie van anti-toxische en Xue bewegende kruiden. Herba Taraxaci Mongolici, Flos Lonicerae Japonica, Fructus Forsythiae Suspensae en Radix Isatidis seu Baphicanthi zijn anti- toxisch en hitte klarend, wind verdrijvend. Radix Peoniae Rubra, Rhizoma Corydalis, Semen Persica en Flos Carthami Tinctorii zijn alle Xue bewegend rond de huiduitslag. En dus pijnverlichtend.

De eerste dagen te combineren met bijvoorbeeld: Gentiana 12, Bidens 6 of Isatis 6.

Wanneer er sprake is van postherpetische pijn: combineren met Myrrh Tablets, Upper Palace Tablets of Corydalis 5. ( zie “Een buidel met parels”)

5. In combinatie met Red- Peony Tablets wordt ook de Coix Tablets 5) voorgesteld.

Deze formule is opgebouwd uit de volgende kruiden:
Semen Coicis Lachryma-jobi, Yi Yi Ren
Radix Salviae Miltiorrhize, Dan Shen
Flos Chimonanthi, La Mei Hua
Herba Oldenlandiae, Bai Hua She She Cao
Radix Rehmannia Glutinosae, Di Huang
Radix Sophora Flavescentis, Ku Shen
Calamus gum, Xue Jie
Radix Peoniae Rubra, Chi Shao

Radix Chimomanthi. koelt het Xue, elimineert toxins, bevordert weefselregeneratie, Herba Oldenlandia klaart hitte en elimineert toxines, Semen Coicis klaart hitte en draineert pus, Radix Salvia klaart samen met Radix Peoniae hitte, koelt het Xue en beweegt gestagneerd Xue. Radix Sophora elimineert da-hitte en verdrijft wind. Calamus verlicht de pijn.

6. Ook Giovanni Maciocia, auteur van o.a. The Foundations of Chinese Medicine, heeft een eigen kruidenlijn ontwikkeld. Meestal gebaseerd op klassieke Chinese kruidenformules, maar bevat ook zelf samengestelde formules. Volgens hem meer geschikt voor de westerse mens, met gevoeliger spijsverteringsorganen.

In zijn boek The Three Treasures, Classical formulae for the modern world, stelt hij voor een acute aanval van Herpes Zoster het gebruik van “Expel Toxic Heat” 6) voor.

Deze formule is opgebouwd uit de volgende kruiden:
Radix Isatidis seu Baphicacanthis, Ban Lan Gen
Folium Daqingye, Da Qing Ye
Radix Astragali, Huang Qi
Ganoderma, Ling Zhi
Radix Scutellaria, Huang Qin
Rhizoma Coptidis, Huang Lian
Cortex Phellodendri, Huang Bo
Flos Lonicaerae Japonica, Jin Yin Hua
Herba cum Radice Violae Uedoensitis, Zi hua Di Ding
Cortex Mutan, Mu dan Pi
Radix Scrophulariae, Xuan Shen
Radix Glycyrrhizae uralensis, Gan Cao

In deze formule is opvallend dat de drie gele kruiden er in zijn verwerkt. Om de hitte in de Lever te klaren en tegelijkertijd met behulp van Cortex Phellodendri het Yin op te bouwen. Daarnaast zijn er anti-toxische kruiden zoals Isatis leaf, Isatis root, Viola, Forsythia en Lonicera aanwezig die toxische hitte reduceren en wind elimineren. Ganoderma heeft een tonifierende werking op de Nier- en Longenergie en versterkt met name het immuunsysteem. Bovendien kalmeert Ganoderma de Shen, wat bij pijn een mooie bijeenkomstigheid is. Scrophularia klaart, samen met Moutan, hitte in het Xue. Scrophularia verzacht daarnaast ook nodules, zoals de opgezette halsklieren die bij Herpes Zoster vaak voorkomen. Astragalus tonifieert de Milt- Qi, om deze min of meer te beschermen tegen de koude en bittere kruiden die in de formule zitten.

1) Bensky, Formulas and Strategies. Bldz 48. Sheng Ma Ge Geng Tang, Cimicifuga and Kudzu Decoction.

2) Bensky, Formulas and Strategies. Bldz. 96: Long Dan Xiè Gan Tang, Gentiana Logdancao Decoction to Drain the Liver.

3) Bensky, Formulas and Strategies. Bldz. 183. En Dagmar Ehling, The Chinese Herbalist’s Handbook. Bldz. 249: Chu Shi Wei Ling Tang, Eliminate Dampness Decoction by Combining Calm the Stomach and Five- Ingredient Powder with Poria.

4) Dharmananda, Een buidel met parels. Bldz. 116: Red Peony Tablets.

5) Dharmananda, Een buidel met parels. Bldz. 80: Coix Tablets.

6) G. Maciocia, The Three Treasures. Expel Toxic Hea

Casus 1.

M. is een jonge, gezonde vrouw van 29 jaar oud. Zij is beeldend kunstenaar en maakt over het algemeen grote beelden. In het voorjaar heeft zij een zeer drukke periode gehad met de organisatie van en het tentoonstellen bij exposities. Begin juli 2007 werd zij uitgenodigd om in december dit jaar te exposeren op de Biënnale van Florence in Italië. Enthousiast vertrekken zij en haar vriend voor een weekje naar Toscane, om de locatie te bezoeken.

Op de terugweg voelt zij zich niet lekker, een beetje grieperig en koortsig. Maar wat het meest vervelende is, zij heeft pijn. In haar huid. Rond haar linker schouder, linker borst en het borstbeen aan de linkerkant. Scheuten trekken door haar lichaam. Ze kan geen autorijden.

Eenmaal thuisgekomen ziet ze allemaal vlekjes en pukkels opkomen, precies op die pijnplekken. De pijn blijft overigens aanhouden. Haar huisarts stelt de diagnose gordelroos. Niets aan te doen, hooguit pijnstilling met behulp van NSAID’s. Het kan wel enkele weken duren. Daar voelt ze echter weinig voor.

10 juli 2007.

M. komt in de praktijk. Zij vertelt dat het drie dagen geleden is begonnen met het gevoel van een verbrandde huid, messcherpe steken in de schouder vanuit de rug, het gebied van Thoracale 3. Pijn in de huid. Ze heeft 3 dagen koorts gehad en een algemeen gevoel van griep. Een beetje keelontsteking en oorpijn. Na het eten van gembersoep is haar koorts verdwenen. Op dit moment behandelt ze de huid uitwendig met Rode Johannesolie.

Lichamelijk Onderzoek:

Ik zie een jonge, sterke vrouw, maar met pijn. Op dit moment komt zij niet ziek over. Is ook gewoon actief met haar werk bezig.

De huiduitslag bevindt zich op de borst links, ter hoogte van Ren Mai 16 op de Nier, Maag- en Milt meridiaan. De plek bestrijkt ongeveer 5 bij 8 cm. Verder zijn er ook wat plekjes op de linkerschouder en bovenarm. Ter hoogte van de Dunne darm- en 3 Warmermeridiaan.

De huiduitslag bestaat uit erytheem, vesiculae gevuld met vocht en pus en al wat oudere plekjes.

Tong: de tong is roze, met een licht bruin, beetje droog beslag.
Pols: alle polsposities zijn zwak.

TCM diagnose:
Damp en toxische hitte in de Mg-, Milt-, Nier-, Dud- en 3 Warmer meridiaan, die zich ventileert op Wei- niveau. Veroorzaakt door een Fu Wen Xiè Qi.

Behandelprincipe:
Elimineer damp/ hitte, ontlast het lichaamsoppervlak.
Kalmeer de Shen.

Behandelplan:
In dit geval van zo’n acute invasie zet ik zowel acupunctuur als kruidentherapie in. Acupunctuur voor de lokale behandeling, om de huiduitslag zo snel mogelijk terug te dringen en kruiden om inwendig de toxische hitte te elimineren.

Acupunctuur.
Lokaal: 12 naaldjes 0,20 x 30 mm, heel oppervlakkig rondom de aangedane plek. De naaldjes zet ik in een hoek van ongeveer 10graden. Ik breng ze in met behulp van een kokertje en zoek geen Dé- Qi, maar laat ze gewoon losjes hangen. Dus intikken en verder niets. Ik zet ze tegen de richting waarin de plek zich uitbreidt. Ze wijzen dus naar het midden van de plek. Het zelfde geldt voor de plekjes op de schouder en bovenarm.
Terwijl de naaldjes er in zitten zie ik de roodheid minder worden. Frappant, dat gebeurt elke keer als ik iemand met gordelroos behandel. Direct een reactie!

Algemeen, alle punten bilateraal:

Gbl 41 Zu Lin Qi, openingspunt van de Dai Mai, verzorgt het lateraal- costale gebied. Lost damp- hitte in de meridiaan op. Verzorgt de ogen, de borsten, het hoofd en ook grote gedeelten in de Onderste Warmer.
3W 5 Wai Guan, elimineert wind- hitte. 3W 5 ontlast het lichaamsoppervlak. Vooral bekend voor klachten rond het oor. Vermindert pijn, verzorgt de ogen en het hoofd.
Did 11 Qu Chi, waterpunt van de Dikke Darmmeridiaan. Daardoor zeer koelend. Zowel te gebruiken bij interne hitte als PE wind- hitte. Koelt het Xue en daarom veel gebruikt bij huiduitslagen.

Ooracupunctuur:
Een verblijfsnaaldje op Shen Men in het linkeroor.

Kruidentherapie:
Ik kies voor de formule van Maciocia omdat ik hier al goede ervaringen mee heb. Expel Toxic Heat. De eerste twee weken 3 maal daags 1 tablet.
De formule bevat meerdere koude en bittere kruiden en kan daardoor belastend zijn voor de Milt- Qi. Ik hoop dat de Astragalus in de formule afdoende is, anders moet ik er in mijn acupunctuurbehandeling rekening mee houden of in de komende weken toch nog een Milt- Qi kruidenformule inzetten. Ik wacht eerst even af.

11 juli 2007

M. heeft de afgelopen nacht voor het eerst goed geslapen, doordat ze minder pijn heeft. De pijn op de rug en schouder is weg, zit alleen nog frontaal. Maar ook de pijn frontaal is minder in hevigheid.  

Lichamelijk onderzoek:
De vesiculae dorsaal zijn zo goed als verdwenen en op de borst een stuk kleiner, het erytheem is veel minder rood.

Tong: de tong is roze, met een lichtbruin, wat droog beslag
Polsen: alle posities zwak  

Behandelplan:
Acupunctuur, alle punten bilateraal:

Gbl 41 Zu Lin Qi, openingspunt van de Dai Mai, verzorgt het lateraal- costale gebied. Lost damp-hitte in de meridiaan op. Verzorgt de ogen, de borsten, het hoofd en ook grote gedeelten in de Onderste Warmer.
3W 5 Wai Guan, elimineert wind- hitte. 3W 5 ontlast het lichaamsoppervlak. Vooral bekend voor klachten rond het oor. Vermindert pijn, verzorgt de ogen en het hoofd.
Did 11 Qu Chi, waterpunt van de Dikke Darmmeridiaan. Daardoor zeer koelend. Zowel te gebruiken bij interne hitte als PE wind- hitte. Koelt het Xue en daarom veel gebruikt bij huiduitslagen.
Mg 36, Zu San Li , tonifieert de Mg- en Milt- Qi. Koelt hitte, kalmeert de Shen. Vermindert pijn.
Hwa To Jia Ji punten van Th 3 en Th4.

17 juli 2007

Na een paar telefonische consulten komt M. weer in de praktijk. Ze had het te druk om tussendoor te komen. Het gaat steeds beter. Ze heeft veel energie en slaapt prima. De huidpijn is weg, komt niet meer in vlagen. Het is nog wel een beetje gevoelig bij aanraking. Bij Th 4 is het nog een beetje gevoelig, maar het is niet duidelijk of het de huid of de wervels betreft.

Lichamelijk onderzoek:
De plekjes op de rug zijn zo goed als weg. De plekjes op de borst zijn op 1 na, allemaal zo goed als weg.
Het oornaaldje op Shen Men is er twee dagen geleden uitgehaald.

Tong: de tong is roze, met een heel licht geel beslag.
Pols:: alle posities voldoende.

Behandeling:
Acupunctuur, alle punten herhaald.

Verder verloop van de behandeling:
In een potje Expel Toxic Heat zitten 60 tabletten. Na de eerste twee weken mag M. overgaan op 1 maal daags 1 tablet. Dat betekent dat haar kuur totaal 32 dagen duurt.

Wanneer ik M. na die tijd nog eens in de praktijk zie, zijn alle problemen opgelost.

Door acupunctuur te combineren met kruidentherapie, kan ik volstaan met slechts een paar acupunctuurbehandelingen. Prettig voor de cliënt en wat mij betreft: hoe minder prikkel hoe beter!

- Knipp, M.A., Chatton, M.J. (1983) Diagnose en Therapie, Kooijker Scientific Publications B.V., Leiden, pp 65, 66, 871, 872

- Kirchmann, L.L., Jansen, J.C., v. Horssen, A.A., Anatomie, Fysiologie en enige pathologie, de Tijdstroom, Lochem- Gent, pp 476

- Vertaling Maoshing Ni, Nei Jing Suwen, The Yellow Emperor’s Classic of medicine (1995), Shambala, Boston and London

- Vertaling Schnorrenberger, C.C. en Tsjang Tsjing- Lien, Nei Jing Ling Shu Jing (1988), Ankh- Hermes bv, Deventer

- Ellis, A, Wiseman, N, Boss, K, (1989) Grasping the wind, Paradigm Publications, Brooklyn Massachusets, ISBN 0-912111-19-4

- Maciocia, Giovanni, The Foundations of Chinese Medicine A comprehensive text for acupuncturists and herbalists (1989), Churchill Livingstone, London

- Maciocia, Giovanni, The Three Treasures, Classical Formulae for the modern world (2000), Su Wen Press , Bucks UK, ISBN 0-9536157-1-5

- Hong- Yen Hsu, Su- Yen Wang (1985), The theory of feverish diseases and its clinical application, R.O.C., Taiwan, ISBN 0-941942-36-8

- Dan Bensky and Randall Barolet, Formulas and Strategies (1990), Eastland PressInc. Seattle, ISBN 0-939616-10-6

- Dagmar Ehling with Steve Swart, The Chinese Herbalist’s Handbook (1996), Inword Press, Santa Fe, USA, ISBN 1-56690-312-2

- Rik Hellemans, Chinese Kruidenkunde, Beknopte Materia Medica (1994), Istitute for Traditional Medicine, Merksem. ISBN 90-74619-01-0

- I.T.M. Nieuws, Publicatie van het Institute for Traditional Medicine and preventive healthcare, Eurodivisie Merksem België, Clinical Tips nr. 37

- Aantekeningen opleiding Chinese Herbology, opleidingsinstituut Qing- Bai (1995/1997)

Websites.

-Onafhankelijke website voor dermatologen en dermatologen in opleiding: www.huidziekten.nl

-National Librabry of Medicine MedlinePlus: http:/www.medlineplus.gov

- National Institute of Allergy and Infectious Diseaeses: http:/www.niaid.nih.gov